De fiscale samenhang tussen overdrachtsbelasting en landbouwvrijstelling: wat agrarische ondernemers moeten weten

Bij de aan- en verkoop van landbouwgrond komen agrarische ondernemers vaak in aanraking met verschillende fiscale regelingen. Twee belangrijke aspecten zijn de overdrachtsbelasting en de landbouwvrijstelling. Hoewel deze regelingen op verschillende momenten in het proces van grondtransacties spelen, is het van belang om hun samenhang goed te begrijpen. Dit kan namelijk grote gevolgen hebben voor de fiscale lasten en de uiteindelijke financiële positie van een agrarisch bedrijf.

Overdrachtsbelasting bij aankoop van landbouwgrond

Wanneer een agrariër landbouwgrond koopt, moet er in principe overdrachtsbelasting worden betaald. Het standaardtarief bedraagt 10,4% (2024), tenzij er een vrijstelling van toepassing is. Voor agrarische grond die bedrijfsmatig wordt gebruikt, geldt onder bepaalde voorwaarden de zogenoemde ‘vrijstelling voor cultuurgrond’. Dit betekent dat landbouwers onder voorwaarden geen overdrachtsbelasting hoeven te betalen bij de aankoop van grond, wat de financiering van bedrijfsuitbreiding kan vergemakkelijken.

Landbouwvrijstelling bij verkoop van landbouwgrond

Aan de andere kant van de transactie speelt de landbouwvrijstelling een belangrijke rol. Deze regeling zorgt ervoor dat een waardestijging van landbouwgrond onder bepaalde voorwaarden onbelast blijft. De vrijstelling geldt voor de waardeverandering van landbouwgrond zolang deze agrarisch wordt gebruikt. Dit kan voordelig zijn wanneer een agrariër landbouwgrond verkoopt en de verkoopwinst niet volledig wordt belast. Echter, bij bestemmingswijzigingen (bijvoorbeeld van landbouw naar bouwgrond) kan de vrijstelling gedeeltelijk of geheel vervallen, waardoor een forse belastingheffing kan ontstaan.

De fiscale samenhang: hoe beïnvloeden deze regelingen elkaar?

Hoewel de overdrachtsbelasting en de landbouwvrijstelling op verschillende momenten in het bezit van landbouwgrond een rol spelen, kunnen ze elkaar indirect beïnvloeden:

  1. Invloed op de financiering en liquiditeit
    Omdat overdrachtsbelasting de aankoopprijs van landbouwgrond verhoogt, kan dit invloed hebben op de cashflow van een agrariër. Dit kan van belang zijn bij strategische beslissingen over aankoop en verkoop, waarbij de mogelijke belastingdruk bij toekomstige verkoop (al dan niet met landbouwvrijstelling) moet worden meegenomen.
  2. Bestemmingswijzigingen en fiscale gevolgen
    Als landbouwgrond wordt gekocht met vrijstelling van overdrachtsbelasting, maar later een bestemmingswijziging ondergaat, kan dit fiscale consequenties hebben. Een wijziging van agrarische naar bijvoorbeeld bouwgrond kan betekenen dat de landbouwvrijstelling niet meer van toepassing is, waardoor een latere verkoop tot een belastingheffing leidt.
  3. Fiscale planning bij bedrijfsoverdracht
    Bij een bedrijfsoverdracht aan de volgende generatie is het belangrijk om rekening te houden met zowel de overdrachtsbelasting als de landbouwvrijstelling. Een juiste structuur kan belastingvoordelen opleveren en ongewenste heffingen voorkomen.

Integrale fiscale planning is essentieel

Voor agrarische ondernemers is het essentieel om bij grondtransacties niet alleen naar de overdrachtsbelasting te kijken, maar ook naar de gevolgen bij een latere verkoop onder de landbouwvrijstelling. Een goed doordachte fiscale planning, eventueel in overleg met een fiscaal specialist van AEC Uden, kan onnodige belastingdruk voorkomen en bijdragen aan een gezonde financiële toekomst van het bedrijf.

AEC staat u bij

Wilt u meer weten over de fiscale samenhang tussen overdrachtsbelasting en landbouwvrijstelling? Neem contact op met uw adviseur van AEC Uden of vul het onderstaande contactformulier in.